راهنمای قدمبهقدم برای داشتن خانهای زیبا و اصولی
وقتی تصمیم میگیرید خانهتان را تغییر دهید، احتمالاً اولین چیزی که به ذهنتان میرسد انتخاب رنگ، مبل، کاغذدیواری یا کابینت جدید است.
اما طراحی داخلی منزل از خرید هیچکدام از اینها شروع نمیشود.
قبل از اینکه بدانیم چه چیزی برای خانه زیباتر است، باید بدانیم خانه قرار است چگونه استفاده شود.
اگر این مرحله نادیده گرفته شود، ممکن است در پایان خانهای داشته باشید که در عکس بسیار جذاب است، اما برای زندگی روزمره مناسب نیست؛ مبلها مسیر رفتوآمد را بستهاند، فضای کافی برای وسایل وجود ندارد، نورپردازی آزاردهنده است یا بعد از چند ماه متوجه میشوید بعضی از انتخابها اصلاً با سبک زندگی شما سازگار نبودهاند.
بنابراین طراحی داخلی را بهتر است یک مسیر مشخص بدانیم:
شناخت نیازها ← بررسی فضا ← تعیین بودجه ← طراحی پلان ← انتخاب سبک ← انتخاب متریال و رنگ ← نورپردازی ← طراحی جزئیات ← اجرا
در ادامه این مسیر را مرحلهبهمرحله بررسی میکنیم.
مرحله اول؛ قبل از هر چیزی سبک زندگی خودتان را بشناسید
اولین قدم طراحی داخلی منزل، اندازهگیری خانه نیست؛ شناختن آدمهایی است که قرار است در آن زندگی کنند. خانه برای یک زوج جوان با خانه یک خانواده چهار نفره، یک سالمند یا فردی که از خانه کار میکند، الزاماً نباید یکسان طراحی شود. قبل از شروع طراحی، به این سؤالها جواب دهید:
- چند نفر در خانه زندگی میکنند؟
- آیا کودک یا سالمند دارید؟
- چند وقت یکبار مهمان دارید؟
- آیا در خانه کار میکنید؟
- به اتاق کار نیاز دارید؟
- تلویزیون چقدر برایتان مهم است؟
- چقدر وسیله برای نگهداری دارید؟
- آشپزی برایتان مهم است؟
- آیا به فضای مطالعه نیاز دارید؟
- آیا احتمال تغییر شرایط خانواده در چند سال آینده وجود دارد؟
چرا این مرحله مهم است؟
فرض کنید یک آپارتمان ۱۰۰ متری دارید. اگر اعضای خانواده بیشتر وقتشان را در آشپزخانه و نشیمن میگذرانند، منطقی است بخش قابل توجهی از طراحی روی همین فضاها متمرکز شود.
اما اگر یکی از اعضای خانواده دائماً از خانه کار میکند، ممکن است اختصاص یک فضای کوچک و آرام برای کار، ارزش بیشتری از یک دکوراسیون پرزرقوبرق داشته باشد.
طراحی داخلی خوب از زندگی شما شروع میشود، نه از عکسهای Pinterest.
مرحله دوم؛ وضعیت موجود خانه را دقیق بررسی کنید
حالا نوبت خود خانه است. قبل از اینکه چیزی را تخریب یا خریداری کنید، باید بدانید چه چیزی در اختیار دارید. در یک بررسی حرفهای موارد زیر مشخص میشوند:
- ابعاد دقیق فضاها
- ارتفاع سقف
- محل درها
- محل پنجرهها
- جهت باز شدن درها
- محل ستونها و تیرها
- رایزرها و داکتها
- محل تأسیسات
- مسیرهای برق
- وضعیت کف و دیوار
- میزان نور طبیعی
- نقاط دارای محدودیت اجرایی
این مرحله بهخصوص در بازسازی اهمیت زیادی دارد. گاهی یک دیوار در نگاه اول قابل حذف به نظر میرسد، اما پس از بررسی مشخص میشود که بخشی از تأسیسات یا سازه با آن در ارتباط است.
بنابراین:
قبل از طراحی چیزی را فرض نکنید؛ اندازه بگیرید و بررسی کنید.
مرحله سوم؛ نیازها را به یک برنامه فیزیکی تبدیل کنید
حالا اطلاعات مرحله اول و دوم باید کنار هم قرار بگیرند. به زبان ساده باید مشخص کنیم:
چه فضایی داریم و چه چیزی از آن میخواهیم؟
مثلاً برای یک آپارتمان میتوان چنین برنامهای داشت:
| فضا | نیاز اصلی |
|---|---|
| پذیرایی | نشیمن، مهمان و تماشای تلویزیون |
| آشپزخانه | آشپزی و فضای کافی برای تجهیزات |
| اتاق خواب | استراحت و کمد لباس |
| اتاق دوم | اتاق کودک + فضای مطالعه |
| ورودی | کفش و لباس روزمره |
| نشیمن | تلویزیون و دورهمی خانوادگی |
این جدول ساده، پایه تصمیمهای بعدی است.
مرحله چهارم؛ بودجه را مشخص کنید
یکی از اشتباهات رایج این است که صاحبخانه ابتدا طراحی مورد علاقهاش را انتخاب میکند و بعد میپرسد:
«حالا اجرای این طرح چقدر هزینه دارد؟»
بهتر است برعکس عمل کنید. ابتدا مشخص کنید حدوداً چه میزان بودجه برای پروژه در نظر گرفتهاید. سپس طراحی باید متناسب با آن بودجه شکل بگیرد. بودجه را میتوان به چند بخش تقسیم کرد:
هزینه طراحی
نقشهها، طراحی سهبعدی، جزئیات و مستندات مورد نیاز.
هزینه مصالح
کف، دیوار، سقف، کابینت، سنگ، چوب، رنگ و سایر متریالها.
هزینه تجهیزات
چراغها، شیرآلات، تجهیزات آشپزخانه و موارد مشابه.
هزینه مبلمان و دکور
مبل، میز، پرده، فرش، اکسسوری و…
هزینه اجرا
دستمزد نیروهای اجرایی، حمل، نصب و سایر هزینهها.
هزینه پیشبینینشده
بهتر است تمام بودجه را تا آخرین ریال خرج نکنید. پروژههای ساختمانی گاهی یک سورپرایز کوچک در آستین دارند!
مرحله پنجم؛ پلان و چیدمان را طراحی کنید
اینجا یکی از مهمترین بخشهای طراحی داخلی منزل آغاز میشود. قبل از انتخاب رنگ و متریال، باید مشخص شود:
چه چیزی کجا قرار میگیرد؟
در طراحی چیدمان باید مواردی مثل اینها بررسی شوند:
- مسیر رفتوآمد
- فاصله بین مبلمان
- محل تلویزیون
- محل میز غذاخوری
- دسترسی به پنجره
- باز شدن درها
- دسترسی به کابینتها
- محل تجهیزات
- تناسب ابعاد مبلمان با فضا
یک اشتباه مهم
اول مبل نخرید و بعد دنبال جای آن بگردید.
ترتیب درست این است:
اندازهگیری —> پلان —> چیدمان —> تعیین ابعاد مبلمان —> خرید
این تفاوت کوچک میتواند جلوی یک خرید بسیار گران و بسیار نامناسب را بگیرد.
مرحله ششم؛ سبک طراحی داخلی را انتخاب کنید
حالا که عملکرد فضا مشخص شده، نوبت ظاهر آن است. مدرن، مینیمال، نئوکلاسیک، کلاسیک، صنعتی، اسکاندیناوی، ژاپنی و… اما بهتر است بیش از آنکه درگیر اسم سبک شوید، درباره حس و شخصیت خانه تصمیم بگیرید. مثلاً:
- گرم و صمیمی
- ساده و خلوت
- لوکس و رسمی
- طبیعی و آرام
- جسور و متفاوت
- روشن و مینیمال
آیا باید دقیقاً یک سبک را اجرا کرد؟
نه.
اتفاقاً بسیاری از فضاهای جذاب نتیجه ترکیب هوشمندانه چند ویژگی هستند.
مثلاً:
فرم مدرن + چوب طبیعی + رنگهای گرم + جزئیات ظریف کلاسیک
مهم این است که عناصر مختلف با یکدیگر زبان مشترک داشته باشند.
مرحله هفتم؛ پالت رنگی را تعیین کنید
یکی از اشتباهات رایج در دکوراسیون منزل، انتخاب جداگانه رنگ هر قسمت است. مثلاً:
دیوار یک رنگ، مبل رنگ دیگر، پرده یک رنگ سوم، کابینت یک رنگ چهارم و…
نتیجه ممکن است به جای هماهنگی، تبدیل به یک مسابقه رنگی ناخواسته شود. بهتر است یک پالت محدود انتخاب کنید. مثلاً:
کرم گرم + چوب گردویی + خاکستری گرم + مشکی یا: سفید گرم + بژ + بلوط طبیعی + سبز زیتونی
در کنار رنگ، بافت نیز اهمیت زیادی دارد. چوب، سنگ، پارچه، فلز، شیشه و رنگ مات یا براق، حتی اگر رنگهای مشابهی داشته باشند، حس متفاوتی ایجاد میکنند.
مرحله هشتم؛ متریالها را با هم انتخاب کنید
یکی از اشتباهات این است که متریالها جداگانه انتخاب شوند. مثلاً:
«این سرامیک را دوست دارم.» «این کابینت هم قشنگ است.» «این سنگ هم خیلی لوکس است.»
اما وقتی همه کنار هم قرار میگیرند، نتیجه الزاماً خوب نیست. بهتر است قبل از خرید، متریالها را کنار یکدیگر ببینید.
مثلاً:
کف + کابینت + سنگ + رنگ دیوار + چوب + پارچه مبلمان + فلزات
این کار را میتوان با یک Moodboard یا متریالبرد انجام داد.
مرحله نهم؛ نورپردازی را طراحی کنید
نورپردازی یکی از چیزهایی است که میتواند کیفیت یک طراحی خوب را چند پله بالا ببرد یا کاملاً خرابش کند. در یک طراحی اصولی، فقط تعداد چراغها مهم نیست. باید بدانیم هر نور چه وظیفهای دارد.
نور عمومی: برای روشنایی کلی فضا.
نور کاربردی: برای فعالیتهایی مانند آشپزی، مطالعه یا کار.
نور تأکیدی: برای برجسته کردن تابلو، دیوار، بافت، گیاه یا یک عنصر معماری.
نکته مهم
قبل از اجرای سقف و دیوار باید محل چراغها، کلیدها و پریزها مشخص شده باشد. نورپردازی چیزی نیست که در پایان پروژه با چند چراغ اضافه بتوان آن را نجات داد.
مرحله دهم؛ فضای ذخیرهسازی را فراموش نکنید
این بخش شاید در تصاویر دکوراسیون کمتر دیده شود، اما در زندگی واقعی بسیار مهم است. خانهای که فضای ذخیرهسازی مناسبی ندارد، بهتدریج شلوغ میشود. از خودتان بپرسید:
- جاروبرقی کجا قرار میگیرد؟
- چمدانها کجا هستند؟
- کفشها کجا نگهداری میشوند؟
- وسایل نظافت کجا هستند؟
- کتابها کجا قرار میگیرند؟
- لباسهای فصلی کجا میروند؟
- وسایل برقی آشپزخانه کجا قرار میگیرند؟
یک قانون بسیار کاربردی:
هر وسیلهای که قرار است در خانه بماند، بهتر است جای مشخصی داشته باشد.
این موضوع بهخصوص در آپارتمانهای کوچک، اهمیت بسیار زیادی دارد.
مرحله یازدهم؛ جزئیات برق و تأسیسات را قبل از اجرا مشخص کنید
اینجا جایی است که طراحی از یک تصویر زیبا به یک پروژه قابل اجرا تبدیل میشود.
باید مشخص شود:
- پریزها کجا باشند؟
- کلیدها کجا باشند؟
- تلویزیون کجا نصب شود؟
- اینترنت و آنتن کجا قرار بگیرد؟
- چراغها کجا باشند؟
- نور مخفی چگونه اجرا شود؟
- تجهیزات آشپزخانه کجا قرار بگیرند؟
- کولر یا سیستم تهویه چه شرایطی دارد؟
- تأسیسات آب و فاضلاب چگونه عبور کنند؟
این جزئیات اگر قبل از اجرا مشخص نشوند، ممکن است بعداً باعث تخریب و دوبارهکاری شوند.
مرحله دوازدهم؛ طراحی سهبعدی، قبل از اجرای واقعی
یکی از مزیتهای مهم طراحی داخلی حرفهای این است که قبل از خرید و اجرای بسیاری از عناصر، بتوانید نتیجه را تا حد زیادی ببینید.
در این مرحله میتوان مواردی مانند:
- رنگ دیوار
- نوع کف
- مدل کابینت
- مبلمان
- نورپردازی
- رنگ چوب
- سنگ
- پرده
- دیوار تلویزیون
را قبل از اجرای واقعی بررسی کرد. اما یک نکته مهم وجود دارد:
رندر جای نقشه اجرایی را نمیگیرد.
رندر به شما کمک میکند بدانید فضا چه شکلی خواهد شد؛ نقشه اجرایی کمک میکند بدانید چطور باید ساخته شود.
مرحله سیزدهم؛ قبل از اجرا، همه چیز را یکبار کنترل کنید
قبل از شروع کار اجرایی، یک مرحله کنترل نهایی داشته باشید. این موارد را بررسی کنید:
☐ پلان نهایی شده است.
☐ ابعاد مبلمان مشخص است.
☐ محل کابینتها مشخص است.
☐ متریالها انتخاب شدهاند.
☐ رنگها نهایی شدهاند.
☐ نورپردازی مشخص است.
☐ پریز و کلیدها مشخص هستند.
☐ فضای ذخیرهسازی مشخص است.
☐ جزئیات اجرایی بررسی شدهاند.
☐ بودجه با طراحی هماهنگ است.
اگر چند مورد هنوز نامشخص هستند، بهتر است قبل از شروع تخریب یا خریدهای سنگین تکلیفشان روشن شود.
ترتیب درست طراحی داخلی منزل در یک نگاه
اگر بخواهیم تمام این مراحل را خیلی ساده کنیم، مسیر طراحی داخلی منزل این است:
۱. شناخت سبک زندگی
↓
۲. بررسی و اندازهگیری خانه
↓
۳. تعیین نیازهای فضایی
↓
۴. تعیین بودجه
↓
۵. طراحی پلان و چیدمان
↓
۶. انتخاب سبک
↓
۷. انتخاب رنگ و متریال
↓
۸. طراحی نورپردازی
↓
۹. طراحی فضای ذخیرهسازی
↓
۱۰. طراحی جزئیات برق و تأسیسات
↓
۱۱. طراحی سهبعدی و بررسی نهایی
↓
۱۲. نقشههای اجرایی
↓
۱۳. برآورد و انتخاب مجریان
↓
۱۴. اجرا و کنترل کیفیت
این ترتیب باعث میشود تصمیمهای مهم در زمان درست گرفته شوند.
چکلیست سریع برای شروع طراحی داخلی منزل
اگر همین امروز بخواهید طراحی خانه را شروع کنید، این ۸ کار را انجام دهید:
۱. نیازهای اعضای خانواده را بنویسید.
۲. از وضعیت فعلی خانه عکس و اندازه دقیق تهیه کنید.
۳. بودجه تقریبی را مشخص کنید.
۴. اولویت فضاها را تعیین کنید.
۵. پلان و چیدمان را بررسی کنید.
۶. سبک و پالت رنگی را انتخاب کنید.
۷. متریال و نورپردازی را هماهنگ کنید.
۸. قبل از اجرا، طرح و جزئیات را نهایی کنید.
این مسیر ساده، جلوی بسیاری از تصمیمهای عجولانه را میگیرد و باعث میشود پولتان بیشتر صرف بهتر شدن خانه شود، نه اصلاح اشتباهات قبلی.
آیا برای طراحی داخلی منزل حتماً به طراح نیاز داریم؟
برای تغییرات کوچک، شاید نه. اما اگر قرار است چند بخش خانه همزمان تغییر کند، طراحی حرفهای میتواند از اشتباهات پرهزینه جلوگیری کند. بهخصوص زمانی که پروژه شامل مواردی مثل:
- تغییر پلان
- بازسازی
- طراحی کابینت
- نورپردازی
- طراحی سقف
- انتخاب متریال
- طراحی مبلمان
- تغییر تأسیسات
- اجرای جزئیات سفارشی
باشد. نقش طراح فقط زیباتر کردن خانه نیست.
طراح باید بین زیبایی، عملکرد، بودجه، شرایط فنی و سبک زندگی تعادل ایجاد کند.
جمعبندی؛ طراحی داخلی منزل از کجا شروع میشود؟
اگر بخواهیم پاسخ این مقاله را در یک جمله بدهیم:
طراحی داخلی منزل از شناخت نیازهای شما و بررسی دقیق فضای موجود شروع میشود، نه از انتخاب رنگ دیوار یا خرید مبلمان.
خانه خوب ابتدا در ذهن و روی پلان شکل میگیرد و بعد روی زمین ساخته میشود.
اگر ترتیب تصمیمها درست باشد، انتخاب رنگ، متریال، مبلمان و نورپردازی بسیار سادهتر میشود. اما اگر از انتهای مسیر شروع کنیم، احتمال دوبارهکاری و هزینههای اضافی بالا میرود.
بنابراین قبل از اینکه برای خرید مبل یا کابینت راهی بازار شوید، یک قدم عقبتر بایستید و بپرسید:
«من دقیقاً میخواهم این خانه چگونه کار کند؟»
پاسخ همین سؤال، نقطه شروع طراحی داخلی حرفهای است.
تهیه شده در تیم آموزشی استودیو معماری اچ دی
برای طراحی خانهتان قبل از اجرا تصمیم درست بگیرید